ILMT, oftewel IBM License Metric Tool, is een gratis monitoringtool van IBM die organisaties verplicht moeten gebruiken om hun IBM softwarelicenties correct te meten en te rapporteren. Zonder ILMT verlies je het recht op sub-capacity licenties, wat betekent dat IBM je mag afrekenen op de volledige capaciteit van je servers in plaats van op het werkelijke gebruik. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over ILMT, van de technische werking tot veelgemaakte fouten.
Wat gebeurt er als je geen ILMT gebruikt bij IBM software?
Als je geen ILMT gebruikt bij IBM software die sub-capacity licenties ondersteunt, verlies je automatisch het recht op sub-capacity pricing. IBM mag je dan factureren op basis van de volledige processorcapaciteit van alle servers in je omgeving, ongeacht hoeveel capaciteit de software daadwerkelijk benut. Dit kan leiden tot aanzienlijk hogere licentiekosten en een forse naheffing bij een audit.
Concreet betekent dit dat IBM bij een audit kan vaststellen dat je niet voldeed aan de ILMT-vereisten en daardoor de volledige PVU-waarde (Processor Value Unit) van je hardware als licentiegrondslag hanteert. Vooral in gevirtualiseerde omgevingen met grote serverparken kan dit verschil enorm oplopen. Het is dan ook geen theoretisch risico, maar een veelvoorkomende oorzaak van hoge compliance claims in de praktijk.
Hoe werkt ILMT technisch gezien?
ILMT werkt door software-agents te installeren op alle endpoints in je IT-omgeving. Deze agents verzamelen gegevens over geïnstalleerde IBM software en de bijbehorende hardwarecapaciteit. De data wordt vervolgens gecentraliseerd in een ILMT-server, waar rapporten worden gegenereerd op basis van de gemeten capaciteit en het softwaregebruik.
Het systeem koppelt softwaremetingen aan de fysieke of virtuele hardwareconfiguratie. Bij gevirtualiseerde omgevingen, zoals VMware of Hyper-V, meet ILMT de toegewezen processorcapaciteit per virtuele machine. Op basis van deze metingen berekent de tool het aantal benodigde PVU’s of RVU’s (Resource Value Units), afhankelijk van de licentievorm van de betreffende IBM software.
ILMT genereert periodiek auditrapportages die als bewijs dienen richting IBM. De tool ondersteunt zowel Windows- als Linux-omgevingen en kan worden ingezet in hybride IT-landschappen. Correcte installatie en configuratie zijn essentieel, want fouten in de agentinstallatie leiden direct tot incomplete of onjuiste rapportages.
Voor welke IBM producten is ILMT verplicht?
ILMT is verplicht voor alle IBM softwareproducten die worden gelicenseerd op basis van sub-capacity licenties. Dit zijn producten waarbij je alleen betaalt voor het deel van de processorcapaciteit dat daadwerkelijk aan de software is toegewezen, in plaats van de totale capaciteit van de onderliggende server.
Voorbeelden van IBM producten waarvoor ILMT doorgaans verplicht is:
- IBM Db2
- IBM WebSphere Application Server
- IBM MQ
- IBM Cognos Analytics
- IBM Maximo
- IBM InfoSphere producten
Of een specifiek product ILMT-plichtig is, staat vermeld in de licentievoorwaarden van dat product, ook wel de IPLA (IBM International Program License Agreement). Het is verstandig om voor elk IBM product in je portfolio te controleren of sub-capacity licenties van toepassing zijn en of ILMT dus vereist is.
Wat zijn de meest voorkomende ILMT-fouten bij organisaties?
De meest voorkomende ILMT-fouten bij organisaties zijn onvolledige agentdekking, onjuiste hardwareconfiguraties in de tool en het niet tijdig genereren van auditrapportages. Deze fouten leiden ertoe dat IBM bij een audit kan stellen dat de metingen onbetrouwbaar zijn, waardoor het recht op sub-capacity licenties vervalt.
Specifieke fouten die wij in de praktijk vaak tegenkomen:
- Niet alle servers voorzien van een ILMT-agent: Als servers ontbreken in de monitoring, zijn de rapportages per definitie incompleet.
- Onjuiste virtualisatieconfiguratie: Verkeerde instellingen in VMware of Hyper-V leiden tot onjuiste PVU-berekeningen.
- Verouderde ILMT-versie: IBM vereist een actuele versie van ILMT. Oudere versies worden niet geaccepteerd als bewijs bij een audit.
- Geen regelmatige rapportages: ILMT-rapporten moeten minimaal elke 30 dagen worden gegenereerd om als geldig bewijs te gelden.
- Softwarecatalogus niet bijgewerkt: Als nieuwe IBM software niet correct wordt herkend in ILMT, worden licenties niet gemeten.
Hoe verhoudt ILMT zich tot IBM’s License Service en andere tools?
IBM License Service is de opvolger van ILMT voor containeromgevingen, met name voor software die draait op Red Hat OpenShift of Kubernetes. Waar ILMT is ontworpen voor traditionele en gevirtualiseerde omgevingen, is IBM License Service specifiek gebouwd voor cloudnative en containergebaseerde deployments.
De twee tools vullen elkaar aan in een moderne IT-omgeving. Als je IBM software zowel op traditionele servers als in containers uitrolt, heb je in principe beide tools nodig. IBM License Service werkt zonder agents en haalt zijn gegevens rechtstreeks uit de containerorchestrator, wat de implementatie vereenvoudigt ten opzichte van ILMT.
Andere tools, zoals BigFix of Flexera, kunnen aanvullende inzichten bieden in softwaregebruik, maar vervangen ILMT of IBM License Service niet als officieel meetinstrument voor IBM licentiecompliance. IBM accepteert alleen haar eigen tools als bewijs bij een audit.
Wanneer moet je ILMT-rapporten aanleveren bij een IBM audit?
Bij een IBM audit moet je ILMT-rapporten aanleveren die aantonen dat je de tool continu en correct hebt gebruikt gedurende de auditperiode. IBM vereist dat rapporten minimaal elke 30 dagen worden gegenereerd. Als je dit niet kunt aantonen, vervalt het recht op sub-capacity licenties voor de gehele auditperiode.
IBM kondigt een audit doorgaans aan via een officiële brief en geeft je een termijn om de gevraagde documentatie aan te leveren. De rapporten moeten betrekking hebben op de afgelopen periode, vaak de laatste 12 maanden of langer. Het is daarom verstandig om ILMT-rapporten structureel op te slaan en te archiveren, zodat je altijd kunt aantonen dat de monitoring ononderbroken heeft plaatsgevonden.
Zorg er ook voor dat de rapporten zijn gegenereerd met een ondersteunde versie van ILMT en dat alle relevante systemen zijn opgenomen. Een gedeeltelijk rapport kan door IBM worden beschouwd als onvoldoende bewijs, met alle gevolgen van dien voor je licentiepositie.
Hoe Thornstein Groep helpt met IBM licentiecompliance
IBM licenties zijn complex, en de verplichtingen rondom ILMT maken het er niet eenvoudiger op. Thornstein Groep helpt organisaties om grip te krijgen op hun IBM softwareomgeving en te voorkomen dat ze onnodig hoge kosten maken bij een audit.
Wat wij voor je kunnen doen:
- Beoordelen of je ILMT-implementatie voldoet aan de IBM-vereisten
- Identificeren van hiaten in je agentdekking en rapportageproces
- Ondersteunen bij het voorbereiden van documentatie voor een IBM audit
- Adviseren over de juiste licentievorm en kostenoptimalisatie binnen je IBM portfolio
- Begeleiden bij compliance claims en onderhandelingen met IBM
Als onafhankelijk IT sourcing adviesbureau staan we aan jouw kant, niet die van de leverancier. Wil je weten hoe jouw organisatie ervoor staat op het gebied van IBM softwarelicenties? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.
